LUCIFER VONDEL PDF

By admin No comments

Lucifer: Joost van den Vondel: greatest achievements, the trilogy comprising Lucifer (), Adam in ballingschap (; Adam in Exile, ), and Noah. Religion was a sensitive subject in seventeenth-century theatre. In , Joost van den Vondel sent shockwaves through Amsterdam by locating a play in. Lucifer has ratings and 12 reviews. An influential and controversial work by Joost van den Vondel (), the colossus of Dutch literature, rega.

Author: Voodookazahn Fell
Country: Dominican Republic
Language: English (Spanish)
Genre: Science
Published (Last): 9 October 2017
Pages: 359
PDF File Size: 9.58 Mb
ePub File Size: 6.57 Mb
ISBN: 688-3-22544-778-1
Downloads: 75983
Price: Free* [*Free Regsitration Required]
Uploader: Zuktilar

Wanneer God de mens boven de engelen plaatst, begint de afgunstige stedehouder Lucifer een opstand. Na de tweede voorstelling op 5 februari verbood het stadsbestuur op aandringen van de kerkenraad verdere opvoeringen.

Lucifer is opgedragen aan keizer Ferdinand III van het Heilige Roomse Rijk en geldt als ‘een van de zeldzame produkten uit onze letterkunde, die een blijvende plaats in de wereldliteratuur bekleden. De figuur van Lucifer associeerde Vondel als jonge dichter al met het thema van de onrechtmatige opstand.

De vele gevallen van Luciferisme in de internationale politiek van de jaren gaven hem de lucifdr zet om eindelijk de in hem levende Lucifer-conceptie gestalte te geven. Het resultaat is een origineel werk: In de door Vondel samengestelde twee octavo ‘s met zijn verzamelde treurspelen uit staat de Lucifer dan ook in het deel met de niet-Bijbelse toneelwerken. De tragedie kent vijf bedrijven in alexandrijnen met afsluitende reizangen in vier- en soms drievoetige jamben.

De structuur beantwoordt aan de vijf stadia van het klassieke drama, maar in de uitgestrekte en tijdloze hemel zijn niet alle drie de aristotelische eenheden van tijd, plaats en handeling van toepassing.

De vraag of de zondeval van Adam en Eva niet de eenheid van handeling doorbreekt, heeft letterkundigen lang bezig gehouden. Een ander veelbesproken structuuraspect is de vraag of Lucifer al bij aanvang aan de kant van het kwaad staat of dat hij voldoet aan de norm van Aristoteles en dus pas in de loop van het stuk na veel weifelen voor het kwaad wordt gewonnen.

Aandacht voor de theologische achtergronden van het stuk maakte geleidelijk plaats voor bestudering van thema’s als de vrije wil en de verhouding tussen geloof en verstand.

De opmerkelijke parallellen met de politieke situatie uit Vondels tijd die het treurspel vertoont, strekken niet zover dat van een politieke allegorie gesproken kan worden.

Hoewel na het opvoeringsverbod de verkoop van de tekst eveneens officieel verboden werd, verschenen in zes herdrukken van de quarto. Pas in de negentiende eeuw werd het stuk weer op het podium gebracht, het begin van een reeks die tot in luucifer eenentwintigste eeuw doorloopt. De oudste overgeleverde weergave van een opvoering is een grammofoonplaat uit waarop Albert Vogel gedeelten eruit ludifer. Vanaf deed de theorie dat Lucifer een bron was voor John Miltons Paradise Lost opgang, maar na aanvankelijke aanvaarding werd deze claim in weerlegd.

Wel inspireerde het toneelstuk schrijvers als Vvondel Mulisch en Connie Palmen.

Onder de adaptaties bevindt zich de bekroonde film Lucifer uit van de Vlaamse filmregisseur Gust Van den Berghe. Een vorst, aldus Vondelvorser Luccifer. Smitis voor Vondel het wereldse beeld van God, aan wie hij zijn gezag ontleent. Vondel zag in vpndel keizer ‘naar positie de aardse parallel, en naar aard de Christelijke antithese van Lucifer’. Daarom waagt Vondel het zijn stuk aan de keizer op te dragen, een eer die het verheven onderwerp ook waard is.

Vondel geeft de keizer een waarschuwing: Opstand tegen het bewind is immers alleen tot mislukken gedoemd ‘zoo lang Godts Voorzienigheit de geheilighde Maghten en Stammen hanthaeft’ vs, De christelijke wereld wordt bedreigd door de Turken en de keizer dient het rijk tegen deze ongelovigen te beschermen.

Het gaat hier om ‘een magistraal stuk proza’, aldus Smit: Het tweede onderdeel is ‘Op de Afbeeldinge van Keizerlycke Majesteit, Ferdinandus den Derden’, een lofdicht op zowel de keizer als op het niet overgeleverde schilderij dat Vondels vriend Joachim von Sandrart kennelijk van de keizer en zijn familie gemaakt had.

Alleen een kopergravure die Frans van der Lucjfer naar het schilderij maakte bleef bewaard; volgens Vondelkenner pater B. Molkenboer kreeg Vondel hiervan uit Wenen een prent toegestuurd.

  CALENDARIO AZAFATAS AIR COMET PDF

De Latijnse spreuk die als motto fungeert, ‘Deus nobis haec otia fecit’, is ontleend aan Vergilius ‘ Bucolica I, 6, en luidt in Vondels vertaling: Het omvangrijkste onderdeel van het voorwerk is een ‘Berecht aen alle Kunstgenooten, luciefr Begunstigers der Tooneelspelen’, waarin Vondel zijn stofkeuze en werkwijze rechtvaardigt.

,ucifer eerste zet hij uiteen dat de afvalligheid van de vkndel op waarheid berust. Hiertoe citeert Vondel eerst twee profeten uit het Oude Testamentte weten Jesaja Alle vier de passages zijn door Vondel zelf uit de Vulgaat vertaald.

Ten derde wijst Vondel vnodel dat hij ook wanneer hij van gangbare theologische opvattingen afwijkt geen eigen fantasiebeelden invoert, maar zich nog steeds baseert op gezaghebbende theologen, zij het op een minderheid onder hen. Ten vierde verdedigt Vondel het aanwenden van Bijbelse stof in het algemeen. Hij beroept zich op een eeuwenoude traditie, wat onverlet laat dat misbruik mogelijk blijft. Ook wijst hij erop dat van een frivool ‘spel’ geen sprake is en dat dit misverstand slechts bestaat omdat het woord ‘tragedie’ in het Nederlands nu eenmaal toevallig ‘treur spel’ heet.

Zoals gebruikelijk heeft Vondel ook bij dit stuk een korte samenvatting van de ‘Inhoudt’ bijgevoegd. In twee zinnen, waarvan de tweede erg lang is, geeft Vondel een samenvatting van het drama omtrent Lucifer.

Lucifer komt er uit naar voren als de drijvende kracht, zelfs de verpersoonlijking van heel het verzet tegen God, terwijl hij in het treurspel zelf onderhevig is aan twijfel en wanhoop.

Volgens Smit is het onjuist om in deze ‘lapidaire samenvatting’ een indicatie van lcifer ware aard van de hoofdpersoon te zien, omdat in dit korte bestek slechts de feiten worden weergegeven zonder de omstandigheden en factoren die de loop van de verwikkeling bepalen.

Het is Vondel er niet om te doen de structuur van zijn drama aan te geven, maar slechts om ‘de zonde van Lucifer zowel naar haar innerlijk als naar haar uiterlijk aspect zo scherp en raak luciifer te karakteriseren’. Tegen de contemporaine wetenschappelijke inzichten van onder meer Copernicus en Galilei in hield Vondel vast aan het wereldstelsel van Claudius Ptolemaeusvolgens Molkenboer vanwege het ‘dichterlijk suggestieve ervan’.

De aarde is in dit stelsel het middelpunt van het heelal en de hemel, de verblijfplaats van God en de engelen, zou zich bevinden in de oneindigheid buiten de negen sferen of bogen die concentrisch de aarde omringen.

Vondels hemelbouw komt overeen met die van onder meer Dantes Divina Commedia. De engelen zijn aan het begin van het stuk nog niet toegelaten tot ‘de eigenlijke innerlijke Godskennis’, die zij immers ‘door de vomdel van hun onderworpenheid van God’ eerst nog moeten bewijzen waard te zijn.

Dit blijkt uit de reizang bij het eerste bedrijf. De hooggeplaatste engel Belzebub ziet uit naar de terugkeer van Apolliondie vvondel de aarde is afgedaald om te zien hoe het de recent geschapen mens en diens omgeving vergaat.

Bij zijn terugkeer heeft Apollion een gouden tak van de boom des levens bij zich. Het verslag laat er geen twijfel over bestaan dat het aardse paradijs superieur is aan dat van de engelen. De mens heerst over alle dieren, is mooier dan de hemelbewoners en bovendien geschapen in twee geslachten: Eerst nu verschijnt Lucifer op zijn strijdwagen, gondel door engelen.

Hoewel de degradatie hem verbittert ‘Ons slaverny gaet in’is verzet voor hem geen optie ‘hier gelt geen tegenspraeck’.

Lucifer by Joost van den Vondel

Dat raakt Lucifer, die bezweert alles te zullen doen om dat te voorkomen: Belzebub brengt het oudste recht in als argument dat er onrecht begaan wordt en Lucifer neemt diens redenering dat Gods oogmerk onrecht is over. Hij besluit zich te verzetten ‘ick wijck niet eenen voet’ en gaat nog liever zijn ondergang tegemoet dan te buigen: Lucifer werpt tegen dat Gods eer wordt aangetast door zich met een zo laag lucifee als de mens te verbinden, met chaos als gevolg.

Lucifer zweert nu zich ten koste van alles boven iedereen en lucifdr te willen verheffen, al moet daarvoor de hele wereldorde overhoop gehaald worden. Vervolgens ontbiedt hij Apollion, die hem groet als een monarch. Apollion merkt op dat dit al gelijk staat aan verzet tegen God zelf: Lucifer beveelt Apollion om zoveel mogelijk engelen voor zijn kamp te winnen, waarna hij zich op zijn strijdwagen begeeft fondel de vergadering der hofraad, waar hij Belial en Apollion met het plan verwacht.

  E5AX OMRON PDF

Op verzoek van Apollion verzint Belial een pakkende slogan voor de opstand: Hun werkplan bestaat uit drie stappen: Lucifer moet eerst aarzeling veinzen en dan op aandringen van Belzebub de leiding accepteren.

Met dit plan gaan ze naar de hofraad. De rei en de jaloersen, Luciferisten genaamd, geven elkaar geen duimbreed toe: Als het gesprek op dood spoor belandt, verschijnen Apollion en Belial. Apollion gnuift van genoegen, Belial informeert naar de oorzaak van de onvrede, waarop de rei de hulp van deze twee oversten vraagt. De twee vertonen echter veel begrip voor de grieven en kiezen partij voor de ontevredenen ‘zij steunen op hun Recht’.

Joost van den Vondel

Het twistgesprek herhaalt zich, nu met Belial en Apollion als woordvoerders van de Luciferisten. Als de twee blijven volhouden dat God ongelijk heeft, waagt de rei het zijn meerderen een waarschuwing uit te delen: Met de komst van Belzebub, eveneens tevreden gnuivend, begint fase twee van het plan.

Belzebub gedraagt zich als een officier die zijn manschappen op een oproer betrapt, vraagt wat er aan de hand is, waarop de Luciferisten hem het leiderschap aanbieden: Hij reageert dubbelhartig, zegt niets tegen Gods beleid, maar getroffen door de onenigheid suggereert hij dat men bij God moet bemiddelen.

Nu verliezen de Luciferisten alle zelfbeheersing: Belzebub veinst een vreedzame oplossing voor het conflict te wensen. De rei doorziet zijn sluw spel niet en valt hem bij.

Deze treedt op als een generaal en stelt de hoogste in rang onder de relschoppers, Belzebub, aansprakelijk voor de oploop. Belzebub, die zich nog steeds niet openlijk als aanhanger van de Luciferisten heeft doen kennen, weet zich zalvend te excuseren en roept de rei aan als getuige van zijn trouw. Dit werkt averechts uit, de Luciferisten stellen op even felle toon de eis: Dat past soldaten’ en als dat bevel niet vomdel opgevolgd wordt, dan luidt het tweede bevel dat men de wapens neerlegt.

Zijn derde en laatste bevel: De Luciferisten blijven achter met Belzebub, wiens dubbelspel nu is uitgespeeld. Hij stelt dat Lucifer de meest geschikte leider is. Dan arriveert Lucifer, die door het uitkomen van de opstand voor een voldongen feit staat. Hij spreekt de menigte toe en krijgt de strijdbijl aangeboden. Lucifers aarzeling lijkt op een echte tweestrijd en in zijn antwoord klinken dan ook beurtelings elementen van trouw en opstand. Opnieuw volgt hij de schijnredenering dat verzet tegen de mens geen opstand tegen God zou zijn, maar vervolgens belijdt hij trouw: Lucifer sputtert nog wat tegen, maar zonder overtuiging.

Nu duidelijk is dat een luvifer van de engelen achter de opstand staat, geven Belzebubs woorden een laatste duw aan zijn besluit. Zonder overtuiging geeft Lucifer dan toe aan het verzoek voncel zijn woorden klinken zelfs modeloos: Het bewieroken, een eer die alleen God toekomt, wijst uit dat, hoe gelaten Lucifer het zich ook laat aanleunen, hij zich in de plaats van God stelt.

De rei van engelen klaagt over de afgunst die de groep verdeelt, maar vraagt in de Toezang om een streng ingrijpen, want ‘Staetzucht kent noch Godt, noch bloet. Hij aarzelt de strijd te beginnen en bindt zijn manschappen op het hart dat er geen weg terug is en dat ze daaruit hun kracht moeten putten.

Ook vraagt hij zijn officieren nog eens de eed van trouw af te leggen. Ook waarschuwt hij Lucifer voor het lot dat hem anders wacht: Opgelucht dat verzoening nog mogelijk is, komt Lucifer tot bedaren, maar dat betekent ook dat zijn trots en grieven weer opspelen.